Aircocompressor opnieuw defect, wat nu?

Een klant komt binnen met een airco die niet meer koelt. Na diagnose blijkt de aircocompressor defect. De compressor wordt vervangen en het systeem gevuld. De auto gaat de weg op en de klant is tevreden. Toch komt het regelmatig voor dat de nieuwe compressor óók sneuvelt. Dit leidt tot frustratie, hoge kosten en verlies van vertrouwen bij de klant. Dit artikel gaat dieper in op de oorzaken van compressorschade en legt uit hoe je herhaalreparaties voorkomt.

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: een aircocompressor gaat bijna nooit vanzelf kapot. Er is altijd een achterliggende oorzaak. Die zit meestal in het aircosysteem. Als je de oorzaak niet opspoort en oplost, dan is de kans groot dat de nieuwe compressor ook weer stuk gaat. Hier volgt een overzicht met mogelijke oorzaken van compressorproblemen.

1. Gebrekkige smering door leeg systeem

Een aircocompressor zonder magneetkoppeling draait altijd met de motor mee. Ook als het systeem leeg is. Zonder koudemiddel circuleert er geen olie door het systeem. Daardoor loopt de compressor uiteindelijk droog.

2. Verslechterde smering door vocht in de olie

Compressorolie neemt vocht op zodra het systeem lek is. Als je dit niet opmerkt, verliest de olie snel zijn smerende eigenschappen. Dit zorgt voor extra slijtage aan de compressor. Spoel na een forse lekkage daarom altijd het systeem. Vervang de filter/droger en de compressorolie.

3. Overbelasting door hoge drukken

Een vervuilde of defecte aircocondensor kan zijn warmte niet kwijt. Hierdoor stijgen de drukken in het systeem en wordt de compressor overbelast.

4. Vloeistofslag

 De compressor comprimeert gasvormig koudemiddel. Wanneer vloeibaar koudemiddel in de compressor terechtkomt ontstaat daardoor schade. Vloeistof is immers niet samendrukbaar. Dit heet ook wel 'vloeistofslag'. Vloeistofslag kan ontstaan door een slecht werkende verdamper, door een defect expansieventiel of door een teveel aan koudemiddel in de installatie.

5. Vervuiling door een niet gespoeld systeem

Als een compressor slijt of vastloopt, komen er metaaldeeltjes en vuil in het systeem terecht. Zonder spoelen van het systeem komt deze vervuiling in de nieuwe compressor terecht. Dit vergroot de kans dat de nieuwe compressor opnieuw stuk gaat.

Compressorschades in de praktijk

AutoNiveau krijgt regelmatig vragen over aircoproblemen en compressorschades. De volgende voorbeelden, inclusief foto's, laten zien wat er in de praktijk allemaal mis kan gaan.

Praktijkvoorbeeld 1: vochtige olie als boosdoener

Een auto komt in de werkplaats met een defecte aircocompressor. De compressor is recent vernieuwd en heeft het slechts een paar maanden volgehouden. De oorzaak? Tijdens de vervanging is het systeem niet gespoeld of ververst. Na het aftappen blijkt de compressorolie troebel als gevolg van vochtopname en zijn metaaldeeltjes zichtbaar. Uit de voertuighistorie blijkt dat de condensor enige tijd geleden is vervangen. Waarschijnlijk was deze al geruime tijd lek waardoor de compressorolie vocht heeft opgenomen.

Fotobijschrift: Troebele olie door vochtopname en metaaldeeltjes door slijtage van de compressor.

Praktijkvoorbeeld 2: vloeistofslag

Een klant meldt zich bij een autobedrijf met een defecte airco. Uit onderzoek blijkt dat de compressor wel wordt aangestuurd maar geen druk levert. Bovendien is af en toe een ratelend geluid vanuit de aircocompressor hoorbaar. Na demontage blijkt dat de compressor intern zwaar beschadigd is door vloeistofslag. Ook hier zou vervanging door een nieuwe compressor, zonder diagnose vooraf, na een tijd opnieuw dezelfde schade opleveren.

Fotobijschrift: Vloeistofslag bij een scrollcompressor. Het binnenste deel van de stator (links) is afgebroken omdat vloeistof niet samengeperst kan worden

Deze video laat zien hoe je de compressorolie controleert: https://innovam.bbvms.com/p/autoniveau/c/6903470.html

Tips bij een defecte aircocompressor

Gevolgschade na de vervanging van een aircocompressor is vrijwel altijd te voorkomen. De volgende tips helpen hierbij.

Tap de compressorolie af en beoordeel de kleur

• Grijs duidt op slijtage door smeringsproblemen
• Zwart of bruin wijst op problemen door druk of temperatuur
• Troebele olie duidt op vochtopname
• Metaaldeeltjes duiden op ernstige schade aan de compressor

Bij vervuilde olie: spoel het systeem en vervang gevoelige onderdelen

1. Vervang bij vervuilde olie altijd de condensor. Deze kan niet worden gespoeld vanwege de fijne inwendige structuur.
2. Het expansieventiel moet voor het spoelen gedemonteerd worden. Het ventiel controleren is lastig. Daarom is het sterk aan te bevelen om het oude expansieventiel niet terug te plaatsen, maar om deze te vernieuwen.
3. De filter/droger kan niet worden gespoeld en moet worden vervangen. Bij moderne auto's zit het filterdroger meestal in de condensor.

Een nieuwe compressor bevat meestal olie maar nooit de juiste hoeveelheid
Raadpleeg voor het vullen van het aircosysteem altijd de technische documentatie. Maak de nieuwe compressor geheel leeg en vul deze opnieuw met de voorgeschreven hoeveelheid olie.

Gebruik de juiste olie
Net zoals bij motorolie heeft een aircosysteem de juiste oliesoort met de juiste olieviscositeit nodig. Let op! Universele compressorolie is alleen bedoeld om een klein beetje bij te vullen tijdens een onderhoudsbeurt. Niet om een compleet systeem mee te vullen na een reparatie.

Draai de compressor met de hand rond
Draai een nieuwe aircocompressor eerst tien keer met de hand rond voordat je de multiriem monteert. Zo verdeel je de olie goed door de compressor. Dit voorkomt schade wanneer je de compressor voor de eerste keer inschakelt.

Conclusie

Een defecte aircocompressor is geen eindpunt. Het is het beginpunt van een grondige diagnose. Zonder kennis van de oorzaak van de schade is de kans groot dat de nieuwe compressor ook kapot gaat. Door de olie te controleren, het systeem te spoelen, de onderdelen te controleren en de juiste procedures te volgen, voorkom je dat dure reparaties voor niets zijn geweest.

Meer leren over aircoservice en aircoreparatie?

Tijdens de aircotrainingen van LKQ Academy leer je hoe je een aircosysteem systematisch controleert en bij problemen de juiste diagnose stelt. Zo werk je met vertrouwen aan aircosystemen, voorkom je herhaalschades en bouw je meer zekerheid in je werkplaatsprocessen in.

Berend Jan Grimmerink
Sr. Technisch trainer AutoNiveau